<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="32340" NadgradivoID="652" NRID="29207587" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=32340" StOgledov="38" StPrenosov="21" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-08 17:38:38" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-32340">20.500.12556/DiRROS-32340</PID>
  <Naslov>Incretin-based therapies, obesity-associated inflammation, and atherosclerotic cardiovascular risk</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Cardiovascular disease remains a leading cause of mortality despite major advances in lipid lowering and risk-factor control, highlighting the importance of residual cardiovascular risk. Inflammation is a central driver of atherosclerosis, while obesity promotes chronic low-grade inflammation, adipose tissue dysfunction, ectopic fat accumulation, and vascular injury. This narrative review focuses on obesity-associated inflammation as an upstream contributor to residual atherosclerotic risk and evaluates whether incretin-based therapies modify this pathway through weight loss, metabolic improvement, and additional inflammatory or vascular mechanisms. Data from mechanistic studies, biomarker analyses, vascular imaging studies, and cardiovascular outcome trials are reviewed. Anti-inflammatory trials support inflammation as a modifiable therapeutic pathway, although clinical benefit depends on the therapeutic target, timing, and patient selection. Glucagon-like peptide-1 receptor agonists reduce inflammatory and oxidative stress biomarkers and show anti-atherosclerotic effects in experimental models, but human vascular imaging data remain inconclusive. Cardiovascular outcome trials establish benefit with several GLP-1 receptor agonists, including semaglutide in selected patients with overweight or obesity without diabetes. However, direct human evidence for receptor-mediated anti-inflammatory or anti-atherosclerotic effects remains limited, and the relative contributions of weight loss, metabolic improvement, and additional mechanisms remain uncertain.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>atherosclerosis</Beseda>
    <Beseda>inflammation</Beseda>
    <Beseda>residual inflammatory risk</Beseda>
    <Beseda>obesity</Beseda>
    <Beseda>glucagon-like peptide-1 receptor agonists</Beseda>
    <Beseda>semaglutide</Beseda>
    <Beseda>tirzepatide</Beseda>
    <Beseda>incretin-based therapy</Beseda>
    <Beseda>cardiovascular prevention</Beseda>
    <Beseda>adipose tissue inflammation</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>ateroskleroza</Beseda>
    <Beseda>vnetje</Beseda>
    <Beseda>debelost</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-09-07 13:21:15</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-09-07 13:21:16</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-09-08 04:27:00</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>Nasl. z nasl. zaslona;
Opis vira z dne 7. 9. 2026;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-20</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>iss. 14, [article no.] 1293</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 15</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="22736" Ime="Jan" Priimek="Kafol" AltIme="J. Kafol" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="439250179" Afiliacija="" ArrsID="59485" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="23028" Ime="Borut" Priimek="Jug" AltIme="B Jug; B. Jug" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="123442019" Afiliacija="" ArrsID="24467" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="8145" Ime="Zlatko" Priimek="Fras" AltIme="Zlatko Frask; Z. Fras; Zlatko Fraz; Z Fras" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3539811" Afiliacija="" ArrsID="11685" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">616.1</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2073-4409</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/cells15141293">10.3390/cells15141293</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/290234627">290234627</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="50563" DatotekaNRID="14780457" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="2853901" VelikostDatotekeKratko="2,72 MB" DatumVstavljanja="2026-09-07 13:22:03" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>RAZ_Kafol_Jan_2026.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Kafol_Jan_2026.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>1E3433C3B9EF0AB00BCE967B4B792E5C</MD5>
      <SHA256>da7ceaeda051a6e74eb0dfc9ae1f051b9efa89584df9714deea32cb53c5bfaf1</SHA256>
      <UUID>59ce3db6-aaae-11f1-9741-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=50563</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="86239"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="50562" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-09-07 13:21:32" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.mdpi.com/2073-4409/15/14/1293</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>47639375-aaae-11f1-9741-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=50562</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="66" Kratica="UKC LJ" ZavodEvsID="" Logo="ukclj.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/ukclj.png">Univerzitetni klinični center Ljubljana</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.02" Koda="1.02" Naziv="Pregledni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P3-0308-2019" Stevilka="P3-0308-2019" Naslov="Ateroskleroza in tromboza" Akronim="" Delez="33"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J3-4525-2022" Stevilka="J3-4525-2022" Naslov="SINHRONIZIRANA KARDIORESPIRATORNA KORONARNA REHABILITACIJA" Akronim="" Delez="33"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//V3-24038-2024" Stevilka="V3-24038-2024" Naslov="Strokovna izhodišča in priporočila za oblikovanje državnega programa obvladovanja bolezni srca in ožilja v Sloveniji" Akronim="" Delez="33"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
