20.500.12556/DiRROS-29405 From epicureanism to stoicism: Central European literary responses to history of the twentieth century and exile (Sándor Márai, Joseph Roth and Stefan Zweig) The article addresses Central European historical experiences of the twentieth century manifesting in the fates of Sándor Márai, Joseph Roth and Stefan Zweig. Entangled in the speeding wheel of the modern history, the three writers experienced excessive historical discontinuities (wars, revolutions, dictatorships) which they conceptualized in terms of Epicureanism and Stoicism. To a great extent mythicized Epicurean ‘lightness of being,’ carefree travelling, journalistic openness coexist with the Stoic inward diaristic safeguarding of the self from the historical burden in their texts. While in the Epicurean approach to life, individual is a master of his own fate realizing positive freedom, the centripetal Stoic worldview entails a search of negative freedom from the overwhelming historical fate and a withdrawal to inner (diaristic) self as the only anchor in volatile times. Moreover, the three writers’ historical experiences shaped their double displacement. Whereas its spatial dimension (exilic nomadism) made their self-identifications oscillate between homo politicus and homo poeticus, its temporal aspect – in the article’s foreground – implied the need to narratively inscribe one’s self within a meaningful order of time reconfigured in personal writing. Artykuł porusza problem środkowoeuropejskich doświadczeń historycznych XX wieku, przejawiających się w losach Sándora Máraiego, Josepha Rotha i Stefana Zweiga. Uwikłani w pędzący bieg nowoczesnej historii trzej pisarze doświadczyli nadmiernych historycznych nieciągłości (wojen, rewolucji, dyktatur), które konceptualizowali w kategoriach epikureizmu i stoicyzmu. W ich tekstach przeplatają się w dużym stopniu zmityzowana epikurejska ‘lekkość bytu’, beztroskie podróżowanie, dziennikarska otwartość i stoicka diarystyczna asekuracja jaźni przed historycznym ciężarem. Podczas gdy w epikurejskim podejściu do życia jednostka jest panem własnego losu i realizuje pozytywną wolność, dośrodkowy światopogląd stoicki pociąga za sobą poszukiwanie negatywnej wolności od przytłaczającego losu historycznego i wycofanie się do wewnętrznego (diarystycznego) ‘ja’ jako jedynej kotwicy w niestabilnych czasach. Co więcej, historyczne doświadczenia pisarzy ukształtowały ich podwójne przemieszczenie. Podczas gdy jego wymiar przestrzenny (emigracyjny nomadyzm) sprawił, że samoidentyfikacje pisarzy oscylowały między homo politicusi homo poeticus, jego aspekt czasowy – na pierwszym planie artykułu – implikował potrzebę narracyjnego wpisania siebie w znaczący porządek czasu rekonfigurowany w osobistym pisarstwie. epicureanism stoicism Central Europe epikurejstvo stoicizem true false false Angleški jezik Poljski jezik Srednja Evropa; Neznano 2026-05-17 15:50:54 2026-05-17 15:50:54 2026-05-18 03:46:44 0000-00-00 00:00:00 2025 0 0 Nasl. z nasl. zaslona; Opis vira z dne 29. 3. 2026; str. 73–103 Vol. 14 2025 0000-00-00 Zaloznikova Objavljeno NiDoloceno 0000-00-00 0000-00-00 2025-04-08 821(4):1(091)”19”(092) 2211-243X 10.21827/ejlw.14.41049 273450499 https://ejlw.eu/article/view/41049 1 6d8f3d92-51f7-11f1-8a5a-001a4af901a5 https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&id=44077 EJLW_1404_Tobiasz.pdf EJLW_1404_Tobiasz.pdf 1 109FB1E0B152283195F59B171809EEEA 68e63e7d7272969eee3735bbd3ba4d246d6b301e35b2abad103616e5cca856cd f6f77313-51f7-11f1-8a5a-001a4af901a5 https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&id=44078 Inštitut za civilizacijo in kulturo 0 0 0