<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="29267" NadgradivoID="3594" NRID="28547860" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=29267" StOgledov="40" StPrenosov="22" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-05-06 14:25:32" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-29267">20.500.12556/DiRROS-29267</PID>
  <Naslov>Hypopituitarism and cardiovascular risk</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Hypopituitarism, resulting from a partial or complete deficiency of anterior or posterior pituitary hormones, is associated with increased cardiovascular (CV) morbidity and mortality. This heterogeneous endocrinological disorder may arise from various etiologies, including genetic mutations, pituitary tumors, traumatic brain injury, and autoimmune diseases. Hypopituitarism often results in multiple endocrine deficits that contribute to metabolic dysregulation characterized by insulin resistance, dyslipidemia, and increased visceral adiposity, all known risk factors for CV disease (CVD). Additionally, the presence of chronic inflammation and endothelial dysfunction further increases the risk of CVD in these patients. While standard hormone replacement therapy (HRT) is crucial for restoring hormonal balance, it can sometimes have adverse metabolic effects that can exacerbate atherosclerosis and CVD. Emerging evidence suggests that optimizing HRT regimens and addressing specific hormone deficiencies, such as growth hormone and cortisol, may reduce these risks and improve CV outcomes. This review comprehensively analyzes the etiology, pathophysiological mechanisms underlying CV risk in anterior pituitary dysfunction, and treatment strategies to mitigate CV morbidity and mortality in patients with hypopituitarism.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>hypopituitarism</Beseda>
    <Beseda>cardiovascular risk</Beseda>
    <Beseda>cardiovascular disease</Beseda>
    <Beseda>GH deficiency</Beseda>
    <Beseda>hormone replacement therapy</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>hipopituitarizem</Beseda>
    <Beseda>kardiovaskularno tveganje</Beseda>
    <Beseda>kardiovaskularna bolezen</Beseda>
    <Beseda>pomanjkanje rastnega hormona</Beseda>
    <Beseda>nadomestno hormonsko zdravljenje</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-05-05 12:11:36</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-05-05 12:11:36</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-05-06 03:51:48</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2025</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>
Nasl. z nasl. zaslona;
Opis vira z dne 17. 4. 2026;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-22</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>Vol. 30</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2025</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="3" Kratica="CC BY-NC 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.sl" Logo="by-nc.eu.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by-nc.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="30304" Ime="Ivana" Priimek="Kraljević" AltIme="Ivana Kraljevic" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="428933635" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30305" Ime="Mirsala" Priimek="Solak" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="471541763" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30306" Ime="Ante" Priimek="Mandić" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="68110947" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="26957" Ime="Katarina" Priimek="Mlekuš" AltIme="Katarina Mlekuš Kozamernik; Katarina Mlekuš Kozamernik; K Mlekuš Kozamernik; K. Mlekus Kozamernik; KM Kozamernik; K Mlekuš Kozamernik; Katarina Mlekus Kozamernik; Katarina Mlekus Kozamernik; K. Mlekus Kozamernik" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="144295523" Afiliacija="" ArrsID="51832" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30307" Ime="Maja" Priimek="Raičević" AltIme="Maja Raicevic" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="437905923" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30308" Ime="Anida" Priimek="Divanović Slato" AltIme="Anida Divanović Slato" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="471542019" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30309" Ime="Zlata" Priimek="Kovačević" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="471542787" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30007" Ime="Emir" Priimek="Muzurović" AltIme="Emir Muzurovic; Emir M. Muzurović" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="411300355" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">616.1</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1940-4034</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1177/1074248425133239">10.1177/1074248425133239</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/275553027">275553027</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="43798" DatotekaNRID="14671775" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="641445" VelikostDatotekeKratko="626,41 KB" DatumVstavljanja="2026-05-05 12:12:54" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>RAZ_Kraljevic_Ivana_2025.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Kraljevic_Ivana_2025.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>C6F76A65C06F4162AD0BF7F54A930882</MD5>
      <SHA256>02f389cd321663c81cf2056d450f98a3541690b06aab893481caf956d93f6046</SHA256>
      <UUID>fb01f048-486a-11f1-969d-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=43798</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="113196"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="43797" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-05-05 12:11:38" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/10742484251332398</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>cde67f79-486a-11f1-969d-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=43797</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="66" Kratica="UKC LJ" ZavodEvsID="" Logo="ukclj.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/ukclj.png">Univerzitetni klinični center Ljubljana</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.02" Koda="1.02" Naziv="Pregledni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
