<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="28821" NadgradivoID="11" NRID="28407822" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=28821" StOgledov="108" StPrenosov="72" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-04-29 07:47:57" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-28821">20.500.12556/DiRROS-28821</PID>
  <Naslov>Disrupted vitamin D metabolism in hepatocellular carcinoma</Naslov>
  <Podnaslov>free and bioavailable 25(OH)D as novel biomarkers of hepatic reserve and clinical risk</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Background: Although total 25-hydroxyvitamin D (25(OH)D) measurements may not accurately reflect functional vitamin D status, vitamin D deficiency is common in hepatocellular carcinoma (HCC). The contribution of altered vitamin D-binding protein (VDBP) and albumin to impaired bioavailability is poorly characterized in liver cancer. Methods: We measured total, free, and bioavailable 25(OH)D, VDBP, and albumin in 46 HCC patients and 87 healthy controls during winter and summer. Correlations with Child–Pugh score, Barcelona Clinic Liver Cancer (BCLC) stage, and disease aetiology were evaluated. Results: HCC patients exhibited significantly lower VDBP (177.3 ± 237.0 vs. 239.9 ± 141.9 mg/L, p &lt; 0.001) and albumin (35.9 ± 5.4 vs. 48.0 ± 3.9 g/L, p &lt; 0.001) compared to winter controls. Total 25(OH)D was lower in HCC (39.3 ± 22.1 nmol/L) versus summer controls (75.0 ± 22.8 nmol/L, p &lt; 0.001) but comparable to winter controls (p = 0.061). HCC patients lacked seasonal variation in vitamin D fractions, unlike the controls. VDBP negatively correlated with free (ρ = −0.606, p &lt; 0.001) and bioavailable 25(OH)D (ρ = −0.541, p &lt; 0.001). Child–Pugh score correlated positively with BCLC stage (ρ = 0.378, p = 0.012) and inversely with albumin (ρ = −0.565, p &lt; 0.001). Conclusions: Free and bioavailable vitamin D are profoundly compromised in HCC, reflecting impaired hepatic synthetic function and systemic inflammation. These fractions may serve as novel metabolic biomarkers superior to total 25(OH)D for assessing vitamin D deficiency and guiding individualized supplementation strategies in patients with liver cancer.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>hepatocellular carcinoma</Beseda>
    <Beseda>vitamin D metabolism</Beseda>
    <Beseda>25-hydroxyvitamin D</Beseda>
    <Beseda>free vitamin D</Beseda>
    <Beseda>bioavailable vitamin D</Beseda>
    <Beseda>vitamin D-binding protein</Beseda>
    <Beseda>albumin</Beseda>
    <Beseda>Child-Pugh score</Beseda>
    <Beseda>BCLC staging</Beseda>
    <Beseda>biomarkers</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>presnova vitamina D</Beseda>
    <Beseda>25-hidroksivitamin D</Beseda>
    <Beseda>prosti vitamin D</Beseda>
    <Beseda>biološko uporaben vitamin D</Beseda>
    <Beseda>protein</Beseda>
    <Beseda>ki veže vitamin D</Beseda>
    <Beseda>albumin</Beseda>
    <Beseda>Child-Pughova lestvica</Beseda>
    <Beseda>stadij BCLC</Beseda>
    <Beseda>biomarkerji</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-04-08 12:57:40</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-04-08 12:57:41</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-04-09 03:51:22</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>Nasl. z nasl. zaslona;
Opis vira z dne 14. 1. 2026;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-15</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>iss. 2, [article no.] 273</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 31</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Jan. 2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="4351" Ime="Joško" Priimek="Osredkar" AltIme="Jože Osredkar; J. Osredkar; Jožko Osredkar; Josko Osredkar; J Osredkar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3350883" Afiliacija="" ArrsID="10691" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="22778" Ime="Matej" Priimek="Rakuša" AltIme="M. Rakusa; Matej Rakusa" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="113282403" Afiliacija="" ArrsID="50763" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="14711" Ime="Aleš" Priimek="Jerin" AltIme="A. Jerin; A Jerin; Ales Jerin; Ale? Jerin" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4468323" Afiliacija="" ArrsID="17160" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="2195" Ime="Borut" Priimek="Štabuc" AltIme="Borut Stabuc; B Štabuc; B. Stabuc; B. Štabuc; B Stabuc" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3592035" Afiliacija="" ArrsID="11949" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="27592" Ime="Martin" Priimek="Zaplotnik" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="212041571" Afiliacija="" ArrsID="57790" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="29455" Ime="Saša" Priimek="Štupar" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="274120547" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="17080" Ime="Darko" Priimek="Siuka" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="94269539" Afiliacija="" ArrsID="38331" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">616.36-006+612.015.612</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1420-3049</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/molecules31020273">10.3390/molecules31020273</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/264604163">264604163</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="42941" DatotekaNRID="14646724" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="543540" VelikostDatotekeKratko="530,80 KB" DatumVstavljanja="2026-04-08 12:58:37" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>RAZ_Osredkar_Josko_2026.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Osredkar_Josko_2026.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>A24448CEC6CA3A4935A156433EBCD6EE</MD5>
      <SHA256>6eebce408843dea56b0817c68f984eb6b271fc971a9e102df2f06b1ac223ab74</SHA256>
      <UUID>e52dbba1-3339-11f1-b941-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=42941</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="53988"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="42939" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-04-08 12:57:43" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.mdpi.com/1420-3049/31/2/273</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>c4b4de96-3339-11f1-b941-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=42939</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="66" Kratica="UKC LJ" ZavodEvsID="" Logo="ukclj.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/ukclj.png">Univerzitetni klinični center Ljubljana</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
