<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="28486" NadgradivoID="3380" NRID="28332782" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=28486" StOgledov="255" StPrenosov="150" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-05-18 03:00:30" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-28486">20.500.12556/DiRROS-28486</PID>
  <Naslov>Nested constructions in the Yucatán lowlands: ancient Maya marketplaces?</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Recent research has identified numerous distinctive architectural complexes in the central and western Maya Lowlands. Characterized by concentric arrays of low structures, these assemblages are consistent with Conquest-period descriptions of central Mexican marketplaces. Predominantly dating to the Classic period (ca. a.d. 250–900), they are also remarkably similar to the East Plaza of Tikal and the Chiik Nahb complex at Calakmul, both interpreted as markets based on multiple lines of evidence. The low, narrow, elongated mounds arranged in concentric circles or rectangles are likely remnants of platforms that once supported perishable stalls for displaying goods, with the intervening aisles functioning as walkways. Associated major structures and annexed courtyards may have accommodated administrative authorities or served as storage facilities. Stone altars and shrine remains within these complexes, along with the occasional presence of ballcourts and ceremonial buildings, align with well-documented religious and ritual aspects of Mesoamerican trade. While further research will undoubtedly detect more of these nested constructions, their distribution appears to be geographically limited. Since the available evidence strongly suggests that they represent a regional variant of ancient Maya built markets, this study also explores their distribution in relation to major trade routes, environmental constraints, and regional economic specializations.</Opis>
  <TujJezik_Opis>Investigaciones recientes han identificado numerosos complejos arquitectónicos distintivos en las Tierras Bajas Mayas centrales y occidentales. Caracterizados por arreglos concéntricos de estructuras bajas, estos conjuntos corresponden a las descripciones de los mercados en el centro de México en la época de la Conquista. Predominantemente fechados en el periodo Clásico (c. 250–900 d.C.), también son notablemente similares a la Plaza Este de Tikal y al complejo Chiik Nahb en Calakmul, ambos interpretados como mercados a partir de múltiples evidencias. Es probable que los montículos bajos, angostos y alargados, dispuestos en círculos o rectángulos aproximadamente concéntricos, sean restos de plataformas que en su momento sostenían puestos de materiales perecederos para exhibir mercancías, mientras que los pasillos intermedios habrían funcionado como vías de circulación. Por su parte, las estructuras mayores asociadas y los patios anexos pudieron haber alojado autoridades administrativas o servido como instalaciones de almacenamiento. Los altares de piedra y los restos de santuarios dentro de estos complejos, junto con la presencia ocasional de juegos de pelota y edificios ceremoniales, son congruentes con los bien documentados aspectos religiosos y rituales del comercio mesoamericano. Aunque investigaciones futuras sin duda revelarán más de estas construcciones anidadas, su distribución parece estar geográficamente limitada. Dado que, según los datos disponibles, resulta altamente probable que se trate de una variante regional de mercados mayas construidos, este estudio también explora su distribución en relación con las principales rutas de comercio, las peculiaridades ambientales y las especializaciones económicas regionales.</TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>Maya Lowlands</Beseda>
    <Beseda>archaeology</Beseda>
    <Beseda>architecture</Beseda>
    <Beseda>trade</Beseda>
    <Beseda>marketplaces</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>Tierras Bajas Mayas</Beseda>
    <Beseda>arqueología</Beseda>
    <Beseda>arquitectura</Beseda>
    <Beseda>comercio</Beseda>
    <Beseda>mercados</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1034" ISO639-3="spa">Španski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice>© The Author(s), 2026</AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-03-21 19:47:11</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-03-21 19:47:12</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-03-24 03:48:55</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>20 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1></StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>March 2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>apc</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2026-03-05</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="1" Kratica="CC BY-NC-ND 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno-Brez predelav 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.sl" Logo="by-nc-nd.eu.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by-nc-nd.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="2026-03-05" VezanoNa="License valid from 2026-03-05" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="3001" Ime="Ivan" Priimek="Šprajc" AltIme="Ivan Sprajc; I. Šprajc; Iván Sprajc; Iván Sprajc Pranjc; Iván Sprajc Pranjc; Ivan Sprǎjc; I. Sprajc;  Šprajc" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4710499" Afiliacija="" ArrsID="18930" ORCID="https://orcid.org/0000-0001-8996-3601"></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">904:725.1(720)</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">0956-5361</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1017/S0956536126100923">10.1017/S0956536126100923</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/270840835">270840835</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="42225" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-03-21 19:47:15" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.cambridge.org/core/journals/ancient-mesoamerica/article/nested-constructions-in-the-yucatan-lowlands-ancient-maya-marketplaces/B63E3531A75F06B410A97807D5E3A0F0</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>613b9054-2556-11f1-aa40-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=42225</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="42226" DatotekaNRID="14628835" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="14052004" VelikostDatotekeKratko="13,40 MB" DatumVstavljanja="2026-03-21 19:58:43" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>nested-constructions-in-the-yucatan-lowlands-ancient-maya-marketplaces.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>nested-constructions-in-the-yucatan-lowlands-ancient-maya-marketplaces.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>5DC83ACB15E44ACA162A5B611772B530</MD5>
      <SHA256>1488b1aa4eb1a22a8101162a806a4c7d97e9e72b6c0e681f074273e8ab35acf0</SHA256>
      <UUID>fb8123bf-2557-11f1-aa40-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=42226</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="81761"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="61" Kratica="ZRC SAZU" ZavodEvsID="" Logo="zrcsazu.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/zrcsazu.png">Znanstvenoraziskovalni center Slovenske akademije znanosti in umetnosti</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P6-0079" Stevilka="P6-0079" Naslov="Antropološke in prostorske raziskave" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J6-7085" Stevilka="J6-7085" Naslov="Regionalni projekt Chactn: raziskava arheološke pokrajine v osrednjem majevskem nižavju" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J6-50195" Stevilka="J6-50195" Naslov="Vzpon in zaton Majev v osrednjem delu polotoka Jukatana: arheološka prospekcija neraziskanega območja" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Gradivo_Apc>
    <Gradivo_Apc NazivPlacnika="Znanstvenoraziskovalni center SAZU" Vsota="3023.00"></Gradivo_Apc>
  </Gradivo_Apc>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
