<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="28381" NadgradivoID="2102" NRID="28332807" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=28381" StOgledov="226" StPrenosov="155" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-05-02 06:51:37" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="1" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-28381">20.500.12556/DiRROS-28381</PID>
  <Naslov>In situ evaluation of an active-passive sampling (APS) technique for monitoring psychoactive compounds in effluent wastewater</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Monitoring of psychoactive drugs and their metabolites in wastewater is critical to understanding their environmental fate and potential impacts. Passive sampling offers a complementary approach to conventional composite sampling, providing time-integrated monitoring, while offering insights into bioavailable fractions of compounds. This study evaluates the applicability of an active-passive sampling (APS) approach for monitoring eight psychoactive compounds in effluent wastewater, integrating field deployments with predictive modelling of sorbent-to-water partition coefficients (K[sw]). APS and diffusive gradients in thin films (DGT) samplers, equipped with hydrophilic-lipophilic balanced (HLB) and mixed-mode cation exchange (MCX) sorbents were deployed alongside daily composite sampling during 2023-2024 monitoring campaigns in Belgium and Slovenia. APS exhibited non-linear uptake kinetics indicative of non-ideal sink behaviour and additional mass-transfer limitations, including interfacial effects, while DGT uptake remained predominantly diffusion-controlled over the deployment periods. K[SW] values were predicted using tree-based machine-learning models (Random Forest and XGBoost), enabling robust interpretation of APS data under near-equilibrium conditions. APS and DGT measurements generally showed good agreement, though APS concentrations were systematically higher for most compounds, with differences influenced by sorbent type and environmental factors. The controlled laminar flow of APS enhanced sorption consistency under variable wastewater conditions. Comparisons with composite sampling highlighted the complementary nature of these approaches, with APS providing additional insights on bioavailable and particle-bound fractions. Overall, APS presents a robust and versatile tool for monitoring psychoactive compounds, supporting quantitative assessment of contaminant dynamics, bioavailability, and fate in aquatic systems.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>wastewater monitoring</Beseda>
    <Beseda>diffusive gradients in thin films</Beseda>
    <Beseda>psychoactive compounds</Beseda>
    <Beseda>uptake kinetics</Beseda>
    <Beseda>predictice modelling</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>monitoring odpadnih voda</Beseda>
    <Beseda>psihoaktivne spojine</Beseda>
    <Beseda>kinetika privzema</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik>Elsevier</Zaloznik>
  <Izvor>Nizozemska</Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice>© 2026 The Authors.</AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-03-16 14:58:22</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-03-16 14:58:23</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-03-24 03:52:12</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>Nasl. z nasl. zaslona;
Soavtorji iz Slovenije: Maria Laimou-Geraniou, Taja Verovšek, David Heath, Ester Heath;
Opis vira z dne 16. 3. 2026;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-12</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>Vol. 397, [article no.] 127930</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>May 2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>2026-01-23</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>2026-03-05</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2026-03-10</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="3" Kratica="CC BY-NC 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.sl" Logo="by-nc.eu.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by-nc.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="2026-03-10" VezanoNa="VoR" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="28672" Ime="Allen Jun" Priimek="Anies" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="470252547" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="28673" Ime="Maria" Priimek="Laimou-Geraniou" AltIme="Maria Laimou- Geraniou; M. Laimou-Geraniou; M. Laimou Geraniou" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="264823139" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="28674" Ime="Maarten" Priimek="Quireyns" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="414109699" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="28675" Ime="Taja" Priimek="Verovšek" AltIme="T. Verovšek" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="239621987" Afiliacija="Institut &quot;Jožef Stefan&quot;" ArrsID="57061" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="21212" Ime="David John" Priimek="Heath" AltIme="D. J. Heath; David Heath; D Heath; D. Heath; David J. Heath" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4769379" Afiliacija="Institut &quot;Jožef Stefan&quot;" ArrsID="19201" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="302" Ime="Ester" Priimek="Heath" AltIme="Ester Šepič; E. Šepič; E. Heat; E. Heath; E Heath" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3666787" Afiliacija="Institut &quot;Jožef Stefan&quot;" ArrsID="12315" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="28676" Ime="Raewyn M." Priimek="Town" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="470252803" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">54</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1873-6424</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.envpol.2026.127930">10.1016/j.envpol.2026.127930</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/271814915">271814915</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="41968" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-03-16 14:58:32" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0269749126003003</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>37faacdc-2140-11f1-a455-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=41968</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="41969" DatotekaNRID="14628859" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="6671474" VelikostDatotekeKratko="6,36 MB" DatumVstavljanja="2026-03-16 15:00:59" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>RAZ_Anies_Allen_Jun_2026.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Anies_Allen_Jun_2026.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>C700376C8112C9DAF2B4E1C20B149C7E</MD5>
      <SHA256>1c6b6a612921db7dfba7ffd70beeceb15a946f0b8c92481203cceaa4c37bb363</SHA256>
      <UUID>8fc4457c-2140-11f1-a455-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=41969</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="59242"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="11" Kratica="IJS" ZavodEvsID="1100110" Logo="ijs.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/ijs.png">Institut Jožef Stefan</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0143-2020" Stevilka="P1-0143-2020" Naslov="Kroženje snovi v okolju, snovna bilanca in modeliranje okoljskih procesov ter ocena tveganja" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//N1-0047-2016" Stevilka="N1-0047-2016" Naslov="Zamenjave bisfenola A: prehajanje iz materialov v stiku z živili, kroženje in izpostavljenost ljudi" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//L7-4422-2022" Stevilka="L7-4422-2022" Naslov="&quot;UPTAKE&quot;: PONOVNA UPORABA VODE IN BLATA IZ ČISTILNIH NAPRAV V KMETIJSTVU: PRIVZEM IN PORAZDELITEV PRIORITETNIH ONESNAŽIL V MODELNI RASTLINI PARADIŽNIKA" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/Research%20Foundation%20-%20Flanders//G060920N" Stevilka="G060920N" Naslov="" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/Research%20Foundation%20-%20Flanders//1148622N" Stevilka="1148622N" Naslov="" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/Research%20Foundation%20-%20Flanders//1225924N" Stevilka="1225924N" Naslov="" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
