<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="22560" NadgradivoID="1214" NRID="26508883" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=22560" StOgledov="777" StPrenosov="423" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-04-29 01:02:52" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-22560">20.500.12556/DiRROS-22560</PID>
  <Naslov>Age-dependent moisture response of conifers near their cold range limit</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Growth dynamics of cold subarctic and subalpine forests are primarily sensitive to temperature, but growth responses may vary across regions or shift over tree ontogeny. Systematic assessments of spatial, interspecific, and demographic variation in temperature and moisture limitation of tree growth at cold distribution margins are essential for enhancing our understanding of how these ecosystems will evolve under climate regimes. To address this gap, we built a network of 22 tree-ring width chronologies from cold forests covering two regions (Fennoscandia, European Alps), three species (Pinus sylvestris, Pinus cembra, Larix decidua), and two age cohorts (45–100 and &gt;150 years). We combined daily climate-growth correlations with the process-based Vaganov-Shashkin growth model to identify differences in critical growth factors between species and age cohorts. In addition, we assessed the coincidence of unusually wide and narrow tree rings with years of specific climatic anomalies. Although growing season temperature was the dominant growth-limiting factor, seasonal effects of water balance on tree growth were considerably large and varied systematically between regions, species, and particularly age cohorts. The growth of young P. sylvestris in Fennoscandia responded negatively to water balance and narrow rings coincided with wet years. In contrast, the growth of young P. cembra in the Alps was drought-limited. Old trees of all species and both age cohorts of L. decidua in the Alps showed limited sensitivity to water balance. The patterns of climate-growth responses in cohort chronologies based on tree age at the year of coring were similar to ontogenetic shifts of climate-growth responses if chronologies were based on the cambial age of individual rings. Our results stress the need to account for interspecific and demographic differences in sensitivity to climate in large-scale studies of cold forest ecosystems.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>boreal forest</Beseda>
    <Beseda>Larix</Beseda>
    <Beseda>subalpine forest</Beseda>
    <Beseda>pinus</Beseda>
    <Beseda>tree ring</Beseda>
    <Beseda>Vaganov-Shashkin model</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>borealni gozdovi</Beseda>
    <Beseda>macesen</Beseda>
    <Beseda>bor</Beseda>
    <Beseda>subalpski gozdovi</Beseda>
    <Beseda>Vaganov-Šaškinov model</Beseda>
    <Beseda>rastni obroč</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="r2" DRIVER="info:eu-repo/semantics/report">Znanstveno delo</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2025-06-04 12:02:11</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2025-06-04 12:02:12</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2025-10-24 03:51:38</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2025</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>Nasl. z nasl. zaslona;
Opis vira z dne 4. 6. 2025;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-13</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>article no. ǂ110634</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 371</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2025</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2025-01-01</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="8944" Ime="Jan" Priimek="Tumajer" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="390969091" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20619" Ime="Grudd" Priimek="Håkan" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="458584067" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="6117" Ime="Jernej" Priimek="Jevšenak" AltIme="J. Jevšenak" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="191631971" Afiliacija="" ArrsID="39600" ORCID="https://orcid.org/0000-0002-4811-3624"></Oseba>
    <Oseba ID="20620" Ime="Andreas J." Priimek="Kirchhefer" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="458584323" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20621" Ime="Francesco" Priimek="Marotta" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="458584579" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20622" Ime="Jiří" Priimek="Mašek" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="430119427" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20623" Ime="Kiara Maria" Priimek="Nowatzki" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="458584835" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20624" Ime="Nikolaus" Priimek="Obojes" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="458585091" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20625" Ime="Markus" Priimek="Stoffel" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="458585347" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20626" Ime="Václav" Priimek="Treml" AltIme="V. Treml" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="402781699" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20627" Ime="Jelena" Priimek="Lange" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="458585603" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">630*5</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1873-2240</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.agrformet.2025.110634">10.1016/j.agrformet.2025.110634</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/238278659">238278659</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="32620" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2025-06-04 12:02:14" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168192325002540?via%3Dihub</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>fd58a391-412a-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32620</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="32621" DatotekaNRID="14334318" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="10712457" VelikostDatotekeKratko="10,22 MB" DatumVstavljanja="2025-06-04 12:03:31" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>1-s2.0-S0168192325002540-main.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>1-s2.0-S0168192325002540-main.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>1709F8AB3DF761519449D7041E017C0E</MD5>
      <SHA256>f509e3b8780f57489f8a2cf37df1f77f897672256f9a53eaf0423ad8cd38100d</SHA256>
      <UUID>2b3f06f3-412b-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32621</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="79334"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="36" Kratica="SciVie" ZavodEvsID="3600360" Logo="scivie.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/scivie.png">Gozdarski inštitut Slovenije</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P4-0107-2020" Stevilka="P4-0107-2020" Naslov="Gozdna biologija, ekologija in tehnologija" Akronim="" Delez="50"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//871120" Stevilka="871120" Naslov="International Network for Terrestrial Research and Monitoring in the Arctic" Akronim="INTERACT" Delez="50"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
