<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="22503" NadgradivoID="2140" NRID="26426362" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=22503" StOgledov="1080" StPrenosov="785" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-05-25 07:49:48" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-22503">20.500.12556/DiRROS-22503</PID>
  <Naslov>Crayfish pet trade as a pathway for the introduction of known and novel viruses</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Expanding international pet trade has emerged as one of the main introduction pathways of aquatic invasive species, with ornamental crayfish species commonly available on the EU and global markets. Besides most frequently studied crayfish pathogens, such as Aphanomyces astaci and white spot syndrome virus (WSSV), ornamental crayfish carry associated microbial communities, which may potentially lead to the emergence of known or even novel diseases following intentional or unintentional release of animals into the wild. This is especially problematic in the case of viruses, which represent an important, yet considerably understudied, group of crayfish pathogens. Here we analyzed viromes of hepatopancreas tissue of four crayfish species acquired in the international pet trade in Europe (Procambarus clarkii, Procambarus alleni, Cherax holthuisi, and Cherax quadricarinatus) using a high throughput sequencing based metagenomic approach. Seven different known viruses were identified, which were previously either directly associated with crayfish (WSSV, Cherax quadricarinatus reovirus, chequa iflavirus, athtab bunya-like virus) or with hosts from subphylum Crustacea or invertebrates associated with freshwater environment (Shahe ispoda virus 5, Dicistroviridae sp.). Additional sequences represented 8 potential novel and divergent RNA viruses, most similar to sequences belonging to members of Picornavirales, Elliovirales, Reovirales, Hepelivirales, Tolivirales and Ghabrivirales orders. We discuss our findings in relation to their phylogenetic relationships, geographical origins, and putative pathogenicity implications. The results highlight the need for further research into the risks related to disease emergence associated with the pet trade.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>virome</Beseda>
    <Beseda>RNA viruses</Beseda>
    <Beseda>ornamental crayfish</Beseda>
    <Beseda>pet-trade</Beseda>
    <Beseda>high throughput sequencing</Beseda>
    <Beseda>ecology</Beseda>
    <Beseda>molecular biology</Beseda>
    <Beseda>pathology</Beseda>
    <Beseda>virology</Beseda>
    <Beseda>environmental risk assessment</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>virom</Beseda>
    <Beseda>RNA virusi</Beseda>
    <Beseda>okrasni raki</Beseda>
    <Beseda>trgovina s hišnimi ljubljenčki</Beseda>
    <Beseda>visoko prepustno sekvenciranje</Beseda>
    <Beseda>ekologija</Beseda>
    <Beseda>molekularna biologija</Beseda>
    <Beseda>patologija</Beseda>
    <Beseda>virologija</Beseda>
    <Beseda>ocena okoljskega tveganja</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2025-05-23 10:53:19</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2025-05-23 10:53:19</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2025-10-24 03:51:24</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2025</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>Soavtorji: Luka Kranjc, Leticia Botella, Ivana Maguire, Dora Pavić, Jiří Patoka, Paula Dragičević, Martin Bláha, Ana Bielen, Antonín Kouba, Denis Kutnjak, Sandra Hudina;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-21</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>art. no. ǂ108345</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 211</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Jul. 2025</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2025-07-01</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="1" Kratica="CC BY-NC-ND 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno-Brez predelav 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.sl" Logo="by-nc-nd.eu.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by-nc-nd.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="9608" Ime="Katarina" Priimek="Bačnik" AltIme="Katarina Bacnik; K. Bačnik" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="235891299" Afiliacija="" ArrsID="50563" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="15881" Ime="Luka" Priimek="Kranjc" AltIme="L. Kranjc" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="206718051" Afiliacija="" ArrsID="34331" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20522" Ime="Leticia" Priimek="Botella" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="441362435" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20523" Ime="Ivana" Priimek="Maguire" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="31115875" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20524" Ime="Dora" Priimek="Pavić" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="421976323" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20525" Ime="Jiří" Priimek="Patoka" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="441362947" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20526" Ime="Paula" Priimek="Dragičević" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="424512259" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20527" Ime="Martin" Priimek="Blaha" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="185008483" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="16279" Ime="Ana" Priimek="Bielen" AltIme="A. Bielen" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="257983331" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20528" Ime="Antonín" Priimek="Kouba" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="441363459" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="9655" Ime="Denis" Priimek="Kutnjak" AltIme="D. Kutnjak; D. Kutjnak" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="223943779" Afiliacija="" ArrsID="35384" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="16280" Ime="Sandra" Priimek="Hudina" AltIme="S. Hudina" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="257984867" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">578</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">0022-2011</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.jip.2025.108345">10.1016/j.jip.2025.108345</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/236953091">236953091</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="32516" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2025-05-23 10:53:22" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://doi.org/10.1016/j.jip.2025.108345</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>61b9190d-37b3-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32516</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="32517" DatotekaNRID="14283764" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="15059436" VelikostDatotekeKratko="14,36 MB" DatumVstavljanja="2025-05-23 10:54:47" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>RAZ_Bacnik_Katarina_2025.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Bacnik_Katarina_2025.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>6BB450153FCDFB5133EFEB07AE0534C1</MD5>
      <SHA256>0f2cc21b5d646d0cb83e9899296d96b764f6f45d0f9cf745bd7c9e9d10514a58</SHA256>
      <UUID>942a1c0f-37b3-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32517</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="115384"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="32521" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="3" NamenDatoteke="Priloga" FormatDatotekeID="4" FormatDatoteke=".zip" MIME="application/zip" IkonaFormata="zip.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/zip.gif" VelikostDatoteke="1795250" VelikostDatotekeKratko="1,71 MB" DatumVstavljanja="2025-05-23 11:39:52" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="2">
      <Naziv>Supplementary_material.zip</Naziv>
      <OrgNaziv>Supplementary_material.zip</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis>Dopolnilne informacije</Opis>
      <OpisTujJezik>Supplementary material</OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>D0380EB1A0DAB252894AB621FFE2856C</MD5>
      <SHA256>689b6fb4e16b2ac9f51d6596bb2f55b320c1519984e9dfc7e8f77c34416237aa</SHA256>
      <UUID>e0888a19-37b9-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32521</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="32" Kratica="NIB" ZavodEvsID="3200320" Logo="nib.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/nib.png">Nacionalni inštitut za biologijo</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P4-0407-2019" Stevilka="P4-0407-2019" Naslov="Okoljska in aplikativna virologija: virusi, prijatelji in sovražniki" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//Z1-50017-2024" Stevilka="Z1-50017-2024" Naslov="Dinamika sestave viroma na območju širitve invazije: primerjalna študija invazivnih in domorodnih rakov" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/European%20Regional%20Development%20Fund//CZ.02.1.01%2F0.0%2F%200.0%2F15_003%2F0000453" Stevilka="CZ.02.1.01/0.0/ 0.0/15_003/0000453" Naslov="Phytophthora Research Centre" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
