<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="22201" NadgradivoID="2102" NRID="26361743" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=22201" StOgledov="911" StPrenosov="746" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-06-25 10:19:15" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-22201">20.500.12556/DiRROS-22201</PID>
  <Naslov>Microplastics from cigarette filters</Naslov>
  <Podnaslov>comparative effects on selected terrestrial and aquatic invertebrates</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Cigarette filters comprise plasticised cellulose acetate, a synthetic polymer categorized as bioplastic. They represent a significant source of microplastics (MPs), in particular microfibers, and associated chemicals, yet their impact on organisms, especially soil invertebrates, is not well-studied. This research examines the effects of MPs milled from smoked (SCF-MPs) and unsmoked cigarette filters (UCF-MPs) on terrestrial invertebrates (Porcellio scaber, Tenebrio molitor) and aquatic invertebrates (Daphnia magna, Brachionus calyciflorus). SCF-MPs and UCF-MPs were found to be 9.06 ± 4.1 μm and 12.71 ± 6.82 μm in size, respectively. Both samples contained triacetin and potentially toxic metals, while SCF-MPs also contained nicotine and a larger number of trace organic compounds. While exposure to SCF-MPs or UCF-MPs (up to 1.5 % MPs, w/w in soil) did not affect the survival of either terrestrial invertebrate, several physiological responses were observed. These included changes in immune parameters, energy-related biomarker levels, and altered glutathione S-transferase and acetylcholinesterase activities. Both types of MPs were acutely toxic to aquatic invertebrates, reducing the survival rates of B. calyciflorus (10 mg L−1 of either particle after 48h exposure) and D. magna (100 mg L−1 of SCF-MPs after 48h exposure). SCF-MPs generally caused more pronounced effects than UCF-MPs. This study highlights the need for effective environmental management to address both smoked and unsmoked cigarette filters.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>cigarette buts</Beseda>
    <Beseda>cigarette filters</Beseda>
    <Beseda>microfibers</Beseda>
    <Beseda>crustaceans</Beseda>
    <Beseda>insects</Beseda>
    <Beseda>rotifers</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>cigaretni ogorki</Beseda>
    <Beseda>cigaretni filtri</Beseda>
    <Beseda>mikrovlakna</Beseda>
    <Beseda>raki</Beseda>
    <Beseda>žuželke</Beseda>
    <Beseda>kotačniki</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik>Elsevier</Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice>© 2025 The Authors</AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2025-05-09 08:05:03</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2025-05-09 08:12:51</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2025-10-24 03:50:48</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2025</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>str. 1-11</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>[article no.] 126199</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 374</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2025</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2025-04-02</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="2025-04-03" VezanoNa="Text and Data Mining valid from 2025-06-01
Text and Data Mining valid from 2025-06-01
Version of Record valid from 2025-04-03" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="11965" Ime="Andraž" Priimek="Dolar" AltIme="A. Dolar; Andraz Dolar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="230067555" Afiliacija="" ArrsID="51859" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="11945" Ime="Branka" Priimek="Mušič" AltIme="Branka Mušic" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="73652323" Afiliacija="" ArrsID="24724" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="16336" Ime="Tina" Priimek="Skalar" AltIme="T. Skalar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="147152227" Afiliacija="" ArrsID="30740" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="20161" Ime="Gregor" Priimek="Marolt" AltIme="G. Marolt" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="207129699" Afiliacija="" ArrsID="34599" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="28" Ime="Damjana" Priimek="Drobne" AltIme="Damjana Drobne Brečko; Damjana Drobne- Brečko; Damjana Drobne Brečko; Damjana Drobne-Brečko; Damjana Brecko; D. Drobne; D Drobne" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3437155" Afiliacija="" ArrsID="11155" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="2858" Ime="Andrijana" Priimek="Sever Škapin" AltIme="Andrijana Sever; Andrijana Sever-Škapin; Andrijana Sever Škapin; Andrijana Sever- Škapin; Andrijana Sever Skapin; Andrijana Sever Skapin; Andrea S. Skapin; A. S. Škapin; A. S. Škapin; A. Sever Škapin; A. Sever Škapin; A. Sever-Škapin; A. Sever- Škapin" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3697763" Afiliacija="" ArrsID="12521" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1015" Ime="Anita" Priimek="Jemec Kokalj" AltIme="A. Jemec; Anita Jemec; Anita Jemec Kokalj; A. Jemec Kokalj; A. Jemec Kokalj; A Jemec-Kokalj; A Jemec- Kokalj" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="10702435" Afiliacija="" ArrsID="24447" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">592</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1873-6424</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.envpol.2025.126199">10.1016/j.envpol.2025.126199</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/232114947">232114947</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="32133" DatotekaNRID="14264253" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="5010641" VelikostDatotekeKratko="4,78 MB" DatumVstavljanja="2025-05-09 08:12:11" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>1-s2.0-S026974912500572X-main.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>1-s2.0-S026974912500572X-main.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>7B97EA326E587AEA464B6656BD723863</MD5>
      <SHA256>96b2ff6ab5b6aa08293fd05e4efdd1dfe43559b99255a7642d562d9531156c89</SHA256>
      <UUID>8b32386d-2c9c-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32133</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="71668"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="32132" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2025-05-09 08:11:21" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://doi.org/10.1016/j.envpol.2025.126199</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>0</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>6def834b-2c9c-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32132</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="32134" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="3" NamenDatoteke="Priloga" FormatDatotekeID="45" FormatDatoteke=".docx" MIME="application/msword" IkonaFormata="doc.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/doc.gif" VelikostDatoteke="3895079" VelikostDatotekeKratko="3,71 MB" DatumVstavljanja="2025-05-09 08:12:45" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="2">
      <Naziv>RAZ_Dolar_Andraz_2025.docx</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Dolar_Andraz_2025.docx</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>48035506DE746F483CAB095330081FEB</MD5>
      <SHA256>0551eeefeae860971d66126a5bc6a74689b39fedd9e40517b6ea2756e5aa3124</SHA256>
      <UUID>9fd9f257-2c9c-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=32134</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="33" Kratica="ZAG" ZavodEvsID="3300330" Logo="zag.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/zag.png">Zavod za gradbeništvo Slovenije</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J1-50014" Stevilka="J1-50014" Naslov="Učinki biorazgradljive mikroplastike na vodne in kopenske organizme" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0184" Stevilka="P1-0184" Naslov="Integrativna zoologija in speleobiologija" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P2-0273" Stevilka="P2-0273" Naslov="Gradbeni objekti in materiali" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0153" Stevilka="P1-0153" Naslov="Raziskave in razvoj analiznih metod in postopkov" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0175" Stevilka="P1-0175" Naslov="Napredna anorganska kemija" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
