<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="21956" NadgradivoID="2065" NRID="26216094" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=21956" StOgledov="1081" StPrenosov="557" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-05-17 21:40:53" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-21956">20.500.12556/DiRROS-21956</PID>
  <Naslov>Comprehensive insights into Pseudo-nitzschia research in the Adriatic Sea</Naslov>
  <Podnaslov>diverse perspectives and emerging discoveries</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Pseudo-nitzschia, a globally distributed diatom genus, dominates phytoplankton communities in biomass and abundance, with some species producing domoic acid (DA), the neurotoxin responsible for Amnesic Shellfish Poisoning (ASP). The Adriatic Sea has become a hub of Pseudo-nitzschia research over the past 15 years. This review synthesizes multidisciplinary research across Adriatic sub-basins, integrating morphological, genetic, and ecological data. While ASP has never been documented in the Adriatic, DA was occasionally detected in shellfish. The production was linked to toxic species such as P. multistriata, P. calliantha, and P. galaxiae, which were found to produce DA in cultures from Adriatic isolates. Despite progress, LM-based monitoring remains prevalent, underestimating species complexity and toxigenic potential. Electron microscopy and genetic barcoding have nonetheless revealed new insights into the species composition of this genus in Adriatic. A total of 14 species have been reported so far with prominent regional disparity: the northern and middle Adriatic host higher diversity, contrasting with the southern Adriatic, where only five species were confirmed, and research remains sparse. Seasonal dynamics show summer-autumn peaks in abundance, though interannual and regional variability is notable. We present recent advances from the Adriatic including the discovery of Pseudo-nitzschia-infecting viruses, population genomic insights in P. multistriata, and metabarcoding-driven revelations of cryptic diversity. Finally, we highlight critical knowledge gaps, including the ecological drivers of toxicity and the impacts of oligotrophication on community shifts. Collaborative, high-resolution methodologies (e.g., omics, automated imaging) are urged to address emerging challenges under climate change and anthropogenic pressures.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>Adriatic</Beseda>
    <Beseda>Pseudo-nitzschia</Beseda>
    <Beseda>diversity</Beseda>
    <Beseda>ecology</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>Jadran</Beseda>
    <Beseda>Pseudo-nitzschia</Beseda>
    <Beseda>diverziteta</Beseda>
    <Beseda>ekologija</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2025-04-14 12:42:45</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2025-04-14 12:42:45</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2025-10-24 03:50:15</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2025</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>Soavtorji: Janja Francé, Jasna Arapov, Francesca Neri, Stefano Accoroni, Cecilia Totti, Federica Cerino, Maria Immacolata Ferrante, Fabrizio Bernardi Aubry, Stefania Finotto, Jelena Godrijan, Dragana Drakulović, Patricija Mozetič;
Nasl. z nasl. zaslona;
Opis vira z dne 2. 4. 2025;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-14</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>Vol. 319, [article no.] 109283</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Jul. 2025</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2025-07-01</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="1" Kratica="CC BY-NC-ND 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno-Brez predelav 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.sl" Logo="by-nc-nd.eu.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by-nc-nd.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="8135" Ime="Timotej" Priimek="Turk Dermastia" AltIme="Timotej Turk Dermastia; Timotej Dermastia Turk; Timotej Dermastia Turk" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="83853411" Afiliacija="" ArrsID="39120" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1742" Ime="Janja" Priimek="Francé" AltIme="Janja France; J. Francé; Janja Francée; J. France" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="6218595" Afiliacija="" ArrsID="22617" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="15385" Ime="Jasna" Priimek="Arapov" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="249683555" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="19761" Ime="Francesca" Priimek="Neri" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="456410371" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="19762" Ime="Stefano" Priimek="Accoroni" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="453008643" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="18412" Ime="Cecilia" Priimek="Totti" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="386072067" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="8136" Ime="Federica" Priimek="Cerino" AltIme="F. Cerino" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="270113635" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="19763" Ime="Maria Immacolata" Priimek="Ferrante" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="456411139" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="14898" Ime="Fabrizio" Priimek="Bernardi Aubry" AltIme="Fabrizio Bernardi Aubry" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="179734371" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="14900" Ime="Stefania" Priimek="Finotto" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="310766179" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="19764" Ime="Jelena" Priimek="Godrijan" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="437129731" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1958" Ime="Dragana" Priimek="Drakulović" AltIme="Dragana Drakulovic" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="206929251" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1699" Ime="Patricija" Priimek="Mozetič" AltIme="Patricija Mozetic; P. Mozetič" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3479907" Afiliacija="" ArrsID="11360" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">574.5</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1096-0015</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.ecss.2025.109283">10.1016/j.ecss.2025.109283</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/231169539">231169539</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="31665" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2025-04-14 12:42:50" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://doi.org/10.1016/j.ecss.2025.109283</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>360b0396-191d-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=31665</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="31666" DatotekaNRID="14212876" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="2674103" VelikostDatotekeKratko="2,55 MB" DatumVstavljanja="2025-04-14 12:43:24" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>RAZ_Turk_Dermastia_Timotej_2025.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Turk_Dermastia_Timotej_2025.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>837A3BD437A861265BFFE0E050DC17B2</MD5>
      <SHA256>a92302575f2c7e39a21fc579aecdae3453641635207aba73d8523e6cd23375fe</SHA256>
      <UUID>4a62c42c-191d-11f0-963a-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=31666</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="100243"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="32" Kratica="NIB" ZavodEvsID="3200320" Logo="nib.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/nib.png">Nacionalni inštitut za biologijo</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.02" Koda="1.02" Naziv="Pregledni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0237-2020" Stevilka="P1-0237-2020" Naslov="Raziskave obalnega morja" Akronim="" Delez="100"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
