<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="20241" NadgradivoID="1566" NRID="24830969" OceID="0" DomainUrl="https://dirros.openscience.si/" IzpisPolniUrl="https://dirros.openscience.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=20241" StOgledov="1361" StPrenosov="965" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-05-01 13:56:07" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DiRROS-20241">20.500.12556/DiRROS-20241</PID>
  <Naslov>Cyanobacterial cyclic peptides can disrupt cytoskeleton organization in human astrocytes</Naslov>
  <Podnaslov>a contribution to the understanding of the systemic toxicity of cyanotoxins</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov>Cyanobacterial cyclic peptides can disrupt cytoskeleton organization in human astrocytes – a contribution to the understanding of the systemic toxicity of cyanotoxins</TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>The systemic toxicity of cyclic peptides produced by cyanobacteria (CCPs) is not yet completely understood. Apart from the most known damages to the liver and kidneys, symptoms of their neurotoxicity have also been reported. Hepatotoxic CCPs, like microcystins, as well as non-hepatotoxic anabaenopeptins and planktopeptins, all exhibit cytotoxic and cytostatic effects on mammalian cells. However, responses of different cell types to CCPs depend on their specific modes of interaction with cell membranes. This study demonstrates that non-hepatotoxic planktopeptin BL1125 and anabaenopeptins B and F, at concentrations up to 10 µM, affect normal and tumor human astrocytes (NHA and U87-GM) in vitro by their almost immediate insertion into the lipid monolayer. Like microcystin-LR (up to 1 µM), they inhibit Ser/Thr phosphatases and reorganize cytoskeletal elements, with modest effects on their gene expression. Based on the observed effects on intermediate filaments and intermediate filament linkage elements, their direct or indirect influence on tubulin cytoskeletons via post-translational modifications, we conclude that the basic mechanism of CCP toxicities is the induction of inter- and intracellular communication failure. The assessed inhibitory activity on Ser/Thr phosphatases is also crucial since the signal transduction cascades are modulated by phosphorylation/dephosphorylation processes.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>astrocytes</Beseda>
    <Beseda>cyclic cyanobacterial peptides</Beseda>
    <Beseda>cytoskeletal organization</Beseda>
    <Beseda>Ser/Thr phosphatases</Beseda>
    <Beseda>systemic toxicity</Beseda>
    <Beseda>cyanobacteria</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>astrociti</Beseda>
    <Beseda>ciklični cianobakterijski peptidi</Beseda>
    <Beseda>citoskeletna organizacija</Beseda>
    <Beseda>Ser/Thr fosfataze</Beseda>
    <Beseda>sistemska toksičnost</Beseda>
    <Beseda>cianobakterije</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="" DRIVER="info:eu-repo/semantics/other">Neznano</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2024-08-28 12:07:11</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2024-08-28 12:07:11</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2024-08-29 03:35:38</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2024</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba>Soavtorji: Robert Frangež, Monika C. Žužek, Ion Gutiérrez-Aguirre, Tamara T. Lah and Bojan Sedmak;
Nasl. z nasl. zaslona;
Opis vira z dne 28. 8. 2024;
</Opomba>
  <StStrani>str. 1-18</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>[art no.] ǂ374</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>iss. 9</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Sept. 2024</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2024-09-01</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="1764" Ime="Anja" Priimek="Bubik" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="129081955" Afiliacija="" ArrsID="29946" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1763" Ime="Robert" Priimek="Frangež" AltIme="R. Frangež; Robert Frangez" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3686755" Afiliacija="" ArrsID="12449" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1761" Ime="Monika C." Priimek="Žužek" AltIme="M. C. Žužek; Monika Cecilija Žužek; Monika C. Zuzek; Monika Žužek; M. Žužek" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="16700259" Afiliacija="" ArrsID="22588" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1618" Ime="Ion" Priimek="Gutiérrez-Aguirre" AltIme="Ion Gutierrez- Aguirre; Ion Gutierrez-Aguirre; I. Gutiérrez-Aguirre; I. Gutierrez; I Gutierrez-Aguirre; I Gutierrez- Aguirre; Ion Gutierrez Aquirre; Ion Gutierrez Aquirre; Ion Gutiérrez-Aguire; Ion Gutierrez Aguirra; Ion Gutierrez Aguirra; Jon Gutierrez Aguirre; Jon Gutierrez Aguirre" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="53769571" Afiliacija="" ArrsID="27827" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1662" Ime="Tamara" Priimek="Lah Turnšek" AltIme="Tamara Lah Turnšek; Tamara T. Lah; Tamara Lah; Tamara Lah-Turnšek; Tamara Lah- Turnšek; T. Lah; T. T. Lah; Tamara Lah Turnsek; Tamara Lah Turnsek; Tamara Lah Turnsec; Tamara Lah Turnsec; Tamara Turnšek Lah; Tamara Turnšek Lah; Tamara Turnsek; T. T Lah; T. T Lah; T.L.T. (Tamara) Lah Turnšek; T.L.T. (Tamara) Lah Turnšek" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2858851" Afiliacija="" ArrsID="07802" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1657" Ime="Bojan" Priimek="Sedmak" AltIme="B. Sedmak" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2845027" Afiliacija="" ArrsID="07736" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">576</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2072-6651</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/toxins16090374">10.3390/toxins16090374</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/205590019">205590019</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="28358" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2024-08-28 12:07:15" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://doi.org/10.3390/toxins16090374</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>88e16578-6514-11ef-b487-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=28358</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="28359" DatotekaNRID="13879932" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="22110708" VelikostDatotekeKratko="21,09 MB" DatumVstavljanja="2024-08-28 12:09:11" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>RAZ_Bubik_Anja_2024.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Bubik_Anja_2024.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>E7C76924AF8B510314F095D2393A909B</MD5>
      <SHA256>02723a4cba0d267d5fded473693e2b8f3c812f5e13b14cf041ceddeff8ce2f87</SHA256>
      <UUID>ce839dc9-6514-11ef-b487-001a4af901a5</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dirros.openscience.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=28359</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="82166"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="32" Kratica="NIB" ZavodEvsID="3200320" Logo="nib.png" LogoPolniUrl="https://dirros.openscience.si/teme/dirros/img/logo/nib.png">Nacionalni inštitut za biologijo</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J1-0848-2008" Stevilka="J1-0848-2008" Naslov="Antikancerogeno delovanje bioaktivnih spojin cianobakterijskega izvora v nasprotju možganskih tumorjev - gliobastomov" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P4-0053-2019" Stevilka="P4-0053-2019" Naslov="Endokrini, imunski in encimski odzivi pri zdravih in bolnih živalih" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Ministry of Defense, Administration for Civil Protection and Disaster Relief/URSZR%204300-1117%2F2009-1" Stevilka="URSZR 4300-1117/2009-1" Naslov="" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
